چگونه هوش موسیقی کودکان را تقویت کنیم؟

هوش موسیقی کودکان در سال‌های اخیر بیش از گذشته مورد توجه والدین قرار گرفته است. در گذشته دور کودکان از ابتدا آماده می‌شدند تا پس از رسیدن به دوران بلوغ کسب و کار پدری خود را در دست گرفته و از این طریق به کسب درآمد و گذران زندگی بپردازند. پس از این دوران نیز خانواده‌ها سعی می‌کردند فرزندان خود را بر اساس آرزوهای خود تربیت کنند و در این میان توانایی‌ها، استعداد و علاقه کودکان اهمیتی نداشت. اما با پیشرفت علوم انسانی، خانواده‌ها امروزه تلاش می‌کنند تا استعدادهای کودکان را کشف کرده و آنها را توسعه بدهند.
با این کار کودک از ابتدا در مسیر درستی قرار می‌گیرد و قبل از ورود به بازار کار، به خوبی توانمندی‌ها و علایق واقعی خود را شناخته و بر اساس آنها انتخاب بهتری انجام خواهد داد. بسیاری از افراد موفق در دنیا با همین روش توانسته‌اند اولین قدم‌های خود را بردارند. هوش موسیقی کودکان از مواردی است که اگر به خوبی کشف و به آن پرداخته شود، می‌تواند موفقیت‌های زیادی را برای او به همراه داشته باشد. در این مطلب نگاهی به این موضوع و روش‌های تقویت آن خواهیم داشت.

هوش موسیقی کودکان چیست؟

در سال 1983 میلادی، هوارد گاردنر هوش را به انواع مختلفی تقسیم کرد. او معتقد بود که هوش را باید ریزتر و دقیق‌تر بررسی کرد و برای انجام این کار باید انواع مهارت‌ها و توانایی‌های هر فردی را بررسی کرد. یکی از انواع هوش که گاردنر مطرح نمود، هوش موسیقی بود. بر اساس نظر هوارد گاردنر، میزان توانایی درک موسیقی به معنای سطح هوش موسیقی یک فرد است. البته این نوع هوش فقط محدود به موسیقی نشده و به تمامی آواها همچون آهنگ کلام نیز مربوط می‌شود.
یکی دیگر از مواردی که در چند دهه اخیر به خوبی مشخص شده است، امکان تقویت هوش و ایجاد توانمندی در کودکان است. یعنی شما می‌توانید کودکی که استعداد اولیه دارد را آموزش بدهید و با این آموزش‌ها سطح هوش او را افزایش بدهید. در نتیجه اصطلاح هوش موسیقی کودکان وارد حوزه تربیت و آموزش کودکان شد.

علائم هوش موسیقی

هوش موسیقی کودکان و یا حتی بزرگسالان را می‌توان با علائم و نشانه‌هایی مشخص کرد. مهمترین مواردی که می‌توان در این زمینه نام برد را در ادامه مرور خواهیم کرد.

• اولین نشانه برای تشخیص هوش موسیقی میزان توجه به صداها است. افراد باهوش در موسیقی به انواع صداها توجه می‌کنند. به یاد داشته باشید که توجه به صدا با شنیدن متفاوت است. مثلا ممکن است یک نفر کم شنوا باشد اما توجه زیادی به صداها داشته باشد.
• از نشانه‌های دیگر این افراد توجه به لحن و آهنگ کلام دیگران است. مثلا خشم یا شادی یک فرد را راحت‌تر از سایرین می‌توانند در کلام یک فرد تشخیص بدهند. همچنین نحوه بیان کردن کلمات برای آنها مهم است و به لهجه‌ها دقت بیشتری دارند.
• استفاده از ریتمیک کردن جملات، برای حفظ مطالب گوناگون از دیگر علائم بارز در این افراد است.
• افرادی که هوش موسیقی قوی دارند، می‌توانند بهتر از سایرین آهنگ‌ها و یا ریتم آنها را یاد بگیرند و تقلید کنند.
• از علامت‌های افرادی که هوش موسیقی دارند، توانمندی آنها در درک الگوهای موسیقی است. این افراد به راحتی می‌توانند این الگوها را از یکدیگر تشخیص داده و همچنین آنها را بهتر فراخواهند گرفت.
• یکی از علائم سطح هوش موسیقی کودکان، قدرت تشخیص راحت‌تر صداها، تفکیک آنها و درک مفهوم هر یک از آنها است.
• ریتم را بهتر یاد می‌گیرند و بهتر می‌توانند ریتمی را اجرا کنند. این موضوع یکی دیگر از نشانه‌های افرادی است که هوش موسیقی خوبی دارند.
• در نهایت نیز می‌توان گفت که این افراد به سرعت و راحت‌تر از سایرین می‌توانند نوازندگی فرابگیرند و همچنین در فراگرفتن خوانندگی موفق‌تر خواهند بود.

شاید به این مطلب هم علاقمند باشید: تاثیر موسیقی بر آلزایمر

پرورش هوش موسیقی کودکان

تحقیقات نشان داده است که هوش موسیقی یک توانایی ذاتی است. اما این توانایی ذاتی در صورتی که پرورش پیدا نکند، مانند بسیاری از استعدادها می‌تواند از بین رفته و هیچ وقت شکوفا نشود. از سوی دیگر، اگر بر روی این نوع از هوش کار شود و پرورش داده شود، می‌تواند به سطح‌های بالاتری رسیده و به عنوان یک استعداد شکوفا شود. مانند تمامی استعدادها و رفتارها، دوران کودکی بهترین و موثرترین زمان برای پرورش هوش موسیقی کودکان است. در نتیجه اگر کودک شما نشانه‌های هوش موسیقی را دارد و استعداد او را تشخیص داده‌اید، می‌توانید با راهکارهایی که در ادامه ارائه خواهد شد، توانمندی او در موسیقی را افزایش بدهید.

داستان موزیکال

موسیقی همانطور که می‌دانید به صورت مستقیم با دستگاه شنوایی ارتباط دارد. پس بهتر است گوش کودک خود را با آهنگ آشنا کنید. اما منظورمان این نیست که او را در معرض آهنگهایی که با سن و حال و هوای او ارتباطی ندارند قرار بدهید. داستان‌های موزیکال بهترین راه برای این هدف است. داستان‌هایی که ریتم و یا موسیقی کلام در آنها وجود دارند کمک می‌کنند. حتی اگر خودتان نیز داستان‌ها و کتاب‌های شعر کودکانه را برای او بخوانید، او می‌تواند با ریتم ارتباط برقرار کند و در نتیجه استعداد کودکتان پرورش خواهد یافت.

حفظ کردن

اگر می‌خواهید کودکتان بتواند استعداد خود را نمایان کند، باید برای این کار وقت و انرژی کافی قرار بدهید. با کودک خود شعرهای کودکانه را کار کنید تا حفظ شود و بتواند آنها را آهنگین و از حفظ بخواند. در گام بعدی سایر مطالبی که مناسب او است را سعی کنید به صورت آهنگین و موزون و در صورت امکان قافیه‌دار به کودک آموزش بدهید و سعی کنید که این مطالب را حفظ کند. آهنگ در کلام می‌تواند نقش موثری در پرورش هوش موسیقی کودکان داشته باشد.

آواز خواندن را با او تمرین کنید

قرار نیست در آواز خواندن کودکانه، فرزندتان بتواند دستگاه‌های موسیقی را به خوبی تشخیص بدهد. سعی کنید او را در یک گروه سرود عضو کنید. یا در خانه با او همخوانی کنید و سعی کنید که او بتوانید ریتم‌ها را رعایت کرده و به درستی اجرا کند و الگوهای موسیقی را کم کم تشخیص داده و آنها را درک کند.

نواختن آلات موسیقی

حتی اگر به صورت کلاسیک نواختن یک ساز را فرا نگیرید، کار کردن با سازها می‌تواند هوش موسیقی شما و یا فرزندتان را افزایش بدهد. البته فراموش نکنید که استفاده از استاد و فرا گرفتن ساز نوازی به صورت کلاسیک می‌تواند این هوش را بهتر و کاربردی‌تر افزایش بدهد.

شاید به این مطلب نیز علاقه داشته باشید: عجیب ترین سازهای موسیقی

این نکته را فراموش نکنید

شما می‌خواهید استعداد و هوش کودک خود را پرورش بدهید. برای رسیدن به این هدف نمی‌توانید با اجبار کردن او به نتیجه‌ای برسید. اگر کودکتان علاقه‌ای به این موضوع نشان نمی‌دهد، اصرار شما فقط باعث خواهد شد تا استعدادهای ارزشمند دیگر او دیده نشده و هدر برود. سعی کنید استعدادسنجی را بدون تحمیل نظرات و علایق شخصی خود انجام بدهید و به علاقه‌مندی‌های کودکان خود احترام بگذارید.

جمع بندی هوش موسیقی کودکان

هوش موسیقی کودکان به آنها کمک می‌کند تا بتوانند در عرصه هنر عملکرد موفقی داشته باشند. این استعداد می‌تواند کودک شما را به سمت شعر، نواختن ساز، خوانندگی و یا آهنگ سازی و هنرهایی از این دست هدایت خواهد کرد. البته این هوش می‌تواند اثرات مفیدی نیز در زندگی روزمره او داشته باشد و ارتباط اجتماعی موفق‌تری در جامعه داشته باشد. برای پرورش این استعداد می‌توانید گوش و ذهن او را با ریتم و موسیقی کلام بیشتر آشنا کنید. در این خصوص می‌توانید از سایت آوازک برای خرید تجهیزاتی که با موسیقی مرتبط است کمک بگیرید.