آموزش, دانش, مقالات

کراس اوور چیست و کاربرد آن کجا است؟

کراس اوور چیست؟

کراس اور (Crossover) چیست ؟ کاربرد آن کجا است؟

در این مقاله ما به بیان توضیحاتی کراس اور (Crossover) چیست ؟ و تفاوت کراس اوور پسیو و اکتیو می پردازیم. همان طور که اطلاع دارید تقویت کننده عالی فرکانس ها و ولتاژ ها برای اسپیکرها می باشند. اسپیکرها وظیفه پاسخ گویی به این فرکانس ها را دارند . برای مثال اگر بخواهیم در مورد برد تیوتر و ووفر میزان پاسخ فرکانسی را بیان کنیم باید بگوییم که پاسخ فرکانسی تیوتر بین ۵ الی ۲۰ کیلوهرتز و پاسخ فرکانسی ساب ووفرها بین ۲۰ الی ۴۰۰ هرتز می باشد.

البته اسپیکرهای دیگری که به آن ها فول رنج گفته می شود نیز وجود دارند که قادر هستند دامنه فرکانسی بیشتری را به اجرا در آورند. آن‌ها می توانند پاسخ فرکانسی بین ۲۶ تا ۲۸ کیلوهرتز را پوشش دهند.
نکته ای که باید در این باره مد نظر قرار دهیم این است که، به هیچ وجه نباید تیوتر فرکانس پایین برای مثال در حد ۵۰ هرتز را دریافت کند و ساب ووفر هم نباید فرکانسی بالا ی ۱۶ کیلوهرتز را دریافت نماید بنابراین باید این فرکانس ها به نوعی فیلتر شوند.
سؤالی که پیش می آید این است که این گونه فیلترها را ما باید به چه روشی بر روی دامنه فرکانسی صدا به اجرا در آوریم. در جواب باید گفت که راه حل استفاده از کراس اوور و فرکانس کات آف می باشد.

انواع کراس اور (Crossover) اسپیکر اکتیو و اسپیکر پسیو

به طور کلی کراس اوور را می توان در دو نوع کراس اوورهای باند اکتیو و باند پسیو دسته بندی کرد.

کراس اوور پسیو:

یک کراس اوور پسیو محل قرار گیریش قبل از اسپیکر ها بوده و برای انتقال و تقسیم سیگنال از آمپلی فایر ها به اسپیکرهای با فرکانس مختلف از اجزایی مانند ، مقاومت ، سلف و خازن استفاده می کند . برای نمونه می توان به ووفر ، تیوتر و میان رده ها اشاره کرد. نمودار زیر یک پیکربندی از سیستم معمولی را نشان می دهد ، جایی که کنترل صدا در ابتدا انجام می شود و کراس اوور پسیو در محوظه بلندگو پسیو یا اسپیکر پسیو قرار دارد.


بیشترین کاربرد کراس اوور پسیو در اتومبیل ها است. سیستم صوتی اتومبیل از چندین درایور مختلف برای کمک به تولید صدای با کیفیت بالا استفاده می کند. هدف اسپیکر این است که بتوانید هر درایور را به یک فرکانس خاص متصل کنید. کراس اوورهایی که بیشتر در سیستم های صوتی اتومبیل مورد استفاده قرار می گیرند پسیو هستند. آن‌ها پسیو نامیده می شوند زیرا به هیچ عنوان به منبع تغذیه خارجی احتیاج ندارند. یک نوع پسیو از سیگنال صوتی که از طریق آن جریان می یابد ، تغذیه می شود. در این نوع کراس اوور ها از سلف و خازن استفاده شده است.

کراس اوور اکتیو:

این نوع کراس اوور که با ولتاژ های پایین در حد ۱ – ۲ ولت کار می کند قبل از این که فرکانس ها تقویت شوند مورد استفاده قرار می گیرد. بیشتر کراس اوورهای پخش ها و امپلی فایرها اکتیو به حساب می آیند. هر درایور اسپیکر اکتیو یا بلندگو اکتیو همان‌طور که در نمودار زیر نشان داده شده است ، کانال تقویت شده مخصوص خود را دارد. آنچه در نمودار زیر می بینید یک خازن اغلب به صورت سری با تویتر مورد استفاده قرار می گیرد تا از آن در برابر گذرگاه هایی با فرکانس پایین یا DC بخصوص در هنگام روشن یا خاموش بودن محافظت کند.

کراس اوورهای اکتیو می توانند به آسانی با تغییر سطح فرکانس تنظیم شوند. این ها قبل از ورود سیگنال صوتی به تقویت کننده ، بین فرکانس های مختلف تمایز قائل هستند. تفاوت دیگر بین نوع اکتیو و پسیو در این است که اولی بسیار گران‌تر از دومی است. دلیل این امر این است که کراس اوورهای اکتیو به چندین خروجی تقویت کننده نیاز دارند.

کراس اور (Crossover) دیجیتال :

تا همین چند وقت پیش ، بیشتر کراس اوور های فعال با مدارهای آنالوگ ، به‌طور معمول با استفاده از op-amps برای تحقق بخشیدن انواع توپولوژی های مدار می توانستند مؤثر واقع شوند. سوئیچ‌ها می توانند برای انواع مختلف مورد استفاده قرار بگیرند. . نوع اکتیو به گونه ای عمل می کند که باید هر فیلتر با یک مدار فیزیکی محقق شود. اما با استفاده از فناوری مدرن پردازش سیگنال دیجیتال ، کراس اوورهای فعال را می توان کاملاً با محاسبات دیجیتال به اجرا در آورد. در واقع معنی آن این است که بسیار ساده و راحت می توان بدون این که نیاز به تغییرات سخت افزاری باشد پردازش های مختلف صوتی را اجرا نمود .

از ویژگی های بسیار خوب کراس اوور های دیجیتال این است که می توانند از یک ورودی مستقیم دیجیتال از منبع دیجیتالی مانند کامپیوتر پشتیبانی کنند. در نمودار زیر شما شاهد یک پیکربندی سیستم معمولی هستید. در این نمودار شما شاهد هستید که به صورت دیجیتالی می توان حجم صدا را کنترل کرد. این کار می تواند یا در خود منبع صدا یا در کراس اوور به راحتی انجام گیرد. البته توجه داشته باشید که کراس اوورهای دیجیتال طبق نمودار زیر همچنان از ورودی آنالوگ نیز پشتیبانی می کنند.

کراس اوور  اسپیکر اکتیو چیست؟

نیاز به کراس اوور در اسپیکرهای اکتیو است . اسپیکر اکتیو یا بلندگو اکتیو به گونه ای است که می تواند به تقویت سیگنال در درون خود بپردازد و نیازی به استفاده از تقویت کننده و یا آمپلی فایر خارج نیست. این طور می توان بیان نمود که یک اسپیکر یا بلندگو اکتیو دارای یک آمپلی فایر مخصوص در درون خودش است. این نوع اسپیکرها قادر هستند انواع سیگنال ها را به صورت آنالوگ، دیجیتال و بیسیم دریافت کنند. کافی است آن را به یک منبع صوتی و برق وصل کنید تا فعال شود. بیشترین کاربرد این نوع از اسپیکرها در استودیو های صدا می باشد.

کراس اوور  اسپیکر پسیو چیست؟

در اسپیکر پسیو نیاز به یک چرخه کراس اوور است تا فرکانس برای درایورهای مختلف یک باند تنظیم شوند. همچنین این نوع از اسپیکرها نیاز دارند که حتما ً از آمپلی فایر برای تقویت سیگنال صوتی در آن ها استفاده شود. به عنوان نمونه یک باند پسیو را در نظر بگیرید که دارای توییتر و ساب ووفر جداگانه باشد بنابراین برای این که فرکانس مورد نیاز این ساب ووفر و تیوتر تامین شود نیاز دارد که سیگنال توسط چرخه ای به نام کراس اوور به فرکانس های بالا و پایین تقسیم گردد.

باند و بلندگو    باند اکتیو باند پسیو


برای مشاوره از طریق شماره تلفن 91016050-۰۲۱ یا ایمیل ما به آدرس avazac.official@gmail.com در ارتباط باشید.

4 دیدگاه در “کراس اوور چیست و کاربرد آن کجا است؟

  1. رامین گفت:

    سلام . سوال :
    اگر سوپر تیوتر ، مثلا s20 پایونیر را بدون کراس اور ببندیم چه اتفاقی میوفته ؟
    منظور کاهش صدای زیر یا کیفیت صدای مید میانی یا بیس نیست ؟
    آیا اتفاق فیزیکی میوفته ؟
    مثلا تیوتر میسوزه ؟
    ضبط فابریک سایپا است ( فابریک پراید )

    1. ادمین آوازک گفت:

      بله، اگر سوپر تیوتر مثل Pioneer S20 را بدون کراس‌اوور مستقیماً به خروجی ضبط فابریک پراید وصل کنید، احتمالاً آسیب خواهد دید. در ادامه دلایل این مشکل را توضیح می‌دهم:

      ۱. تحمل پایین توان و فرکانس پایین
      سوپر تیوترها برای پخش فرکانس‌های خیلی بالا (معمولاً 5 کیلوهرتز به بالا) طراحی شده‌اند.

      اما خروجی ضبط فابریک پراید، طیف کامل فرکانسی (20 هرتز تا 20 کیلوهرتز) را به خروجی ارسال می‌کند.

      اگر فرکانس‌های پایین (مثل بیس و میدرنج) وارد تیوتر شوند، چون تیوتر نمی‌تواند آن‌ها را پردازش کند، دچار آسیب مکانیکی و حرارتی می‌شود.

      ۲. مشکل داغ شدن و سوختن سیم‌پیچ
      بدون کراس‌اوور، جریان‌های اضافی و فرکانس‌های پایین وارد تیوتر می‌شوند.

      این موضوع باعث حرکت بیش از حد دیافراگم تیوتر شده و در نهایت باعث سوختن سیم‌پیچ یا قطع شدن دیافراگم آن می‌شود.

      ۳. تأثیر روی صدای سیستم
      میدرنج و بیس روی تیوتر پخش می‌شوند و باعث دیستورشن (اعوجاج) شدید در صدا می‌شوند.

      صدا ممکن است خشن، نویزی یا حتی ناهنجار به نظر برسد.

      حتی ممکن است قبل از سوختن، تیوتر صدایی نامطلوب و غیرطبیعی ایجاد کند.

      ✅ راه‌حل پیشنهادی
      حتماً باید از کراس‌اوور مناسب (مثل یک خازن 3.3 تا 4.7 میکروفاراد سری با تیوتر) استفاده کنید تا فقط فرکانس‌های بالای 5 کیلوهرتز به تیوتر برسد و از آسیب جلوگیری شود.

      اگر کراس‌اوور فابریک روی تیوتر نیست، بهتر است یک خازن 3.3µF تا 4.7µF، 100V یا بالاتر در مسیر مثبت تیوتر ببندید.

      ✳ نتیجه: اگر بدون کراس‌اوور ببندید، به احتمال زیاد تیوتر به‌سرعت آسیب می‌بیند و می‌سوزد.

  2. سپنتا گفت:

    سلام و روز به خیر
    من برای خرید باند سقفی تماس گرفتم و توضیحاتی در خصوص باند کراس اور دار و باند معمولی به من داده شد که من فراموش کردم. می توانید اینجا بار دیگر توضیح دهید؟

    1. ادمین آوازک گفت:

      باند سقفی کراس‌اور دار دارای مدار داخلی است که صدا را به فرکانس‌های بالا و پایین تقسیم می‌کند و باعث وضوح و تفکیک بهتر صدا می‌شود، مناسب فضاهایی که کیفیت صدا اهمیت دارد. باند سقفی معمولی چنین مداری ندارد و تمام فرکانس‌ها را یک‌جا پخش می‌کند، مناسب پخش عمومی صدا با هزینه کمتر است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *